Steenpapier, FSC-karton of gerecycled karton: welke heeft écht de laagste CO2?

We krijgen deze vraag wekelijks. Iemand vergelijkt z'n verzendverpakking en zoekt eerlijke cijfers. Ze willen niet horen wat marketing zegt, ze willen de LCA-data zien. Dat doen we hier, met bronnen en eerlijke vergelijking. Plus de conclusies die niet altijd in ons voordeel zijn, want geen materiaal is in alle scenario's de winnaar.

Wat is een LCA en wat zegt het wel of niet

LCA staat voor Life Cycle Assessment. Het is een methodiek waarmee je de milieu-impact van een product over zijn hele levensduur in kaart brengt: van grondstof-winning, via productie, transport, gebruik, tot einde-leven. Een LCA geeft je getallen voor CO2-uitstoot, watergebruik, energieverbruik, ecotoxiciteit en meer.

Belangrijk: een LCA gaat over één scenario. Verander je het aantal hergebruik-rondes, het transport, of het einde-leven, dan veranderen de cijfers. Daarom werkt geen enkele LCA als universele waarheid. Je vergelijkt áltijd in context.

In dit artikel kijken we naar één scenario: een verzendverpakking gebruikt om één pakket van A naar B te krijgen. We rekenen per zending, gemiddeld over de hele levensduur van het materiaal.

De drie kandidaten

FSC-karton, eenmalig gebruikt. De industriestandaard. Houtpulp uit duurzaam beheerd bos, geproduceerd in Europese papierfabrieken, na één gebruik in de papierstroom. Soms wordt karton 5 tot 6 keer hergebruikt als bestelbox bij sommige consumenten, maar de gemiddelde pakketzending wordt na uitpakken weggegooid.

Gerecycled karton, eenmalig gebruikt. Vergelijkbaar met FSC qua structuur, maar de pulp is gemaakt van oud papier dat door de papierwasstroom is gegaan. Iets minder energie nodig in de productie, vezels zijn alleen 5 tot 7 cycli te recyclen voordat ze te kort worden voor papier. Daarna wordt het isolatiemateriaal of brandstof.

Steenpapier, herbruikbaar. Calciumcarbonaat plus gerecycled HDPE als bindmiddel. Volledig boomvrij. Ontworpen voor 25 hergebruik-rondes met BOXO-statiegeld. Aan einde-leven retour, vermalen, opnieuw tot steenpapier verwerkt.

De cijfers per kg materiaal

Voor de eerlijkheid: dit zijn data uit publieke LCA-bronnen, gemiddeld over de Europese productie. Verschillende fabrikanten hebben verschillende cijfers, dus reken op een marge van 10 tot 20 procent.

Maatstaf	FSC karton	Gerecycled karton	Steenpapier
CO2 in productie	1.300 g/kg	850 g/kg	432 g/kg
Water in productie	50.000 L/ton	20.000 L/ton	30 L/ton
Energie in productie	hoog (referentie)	30 procent lager	85 procent lager
Boomgebruik	ja	gerecycled	nee
Te recyclen	5 tot 7 cycli	5 tot 7 cycli	onbeperkt vermalen

Steenpapier wint glansrijk op water, energie en boomgebruik. Op CO2 in productie wint steenpapier ook, met 67 procent minder uitstoot dan FSC-karton, maar de winst is minder spectaculair dan de andere getallen suggereren.

De cijfers per zending, dat is wat telt

Per kg verschilt het beeld. Maar je verstuurt geen kilo's, je verstuurt pakketten. En dan ga je gemiddelden over levensduur meenemen.

Een gemiddelde Stonepacker box van 90 gram, 25 keer hergebruikt, kost ongeveer 0,03 kg CO2 per zending. Een gemiddelde FSC-karton verzenddoos van 200 gram, eenmalig gebruikt, kost 0,42 kg CO2 per zending. Gerecycled karton zit ertussen op ongeveer 0,18 kg per zending.

Ofwel, per zending is steenpapier ongeveer 14 keer minder CO2 dan eenmalig FSC-karton, en 6 keer minder dan gerecycled karton.

De caveat die we niet vergeten te noemen

De cijfers gaan uit van 25 hergebruik-rondes. Wat als je Stonepacker maar 10 keer mee gaat? Of 5? Onze interne data laat zien dat het BOXO-systeem op gemiddeld 22 retours uitkomt voor box, en 28 voor envelope. Dat is hoger dan we conservatief calculeren. Maar als jouw setup hem maar 8 keer in roulatie houdt, dan kom je uit op 0,12 kg CO2 per zending. Nog steeds 3,5 keer beter dan FSC, maar minder absurd dan de 14x in het optimale scenario.

Andersom: gerecycled karton is sterk wanneer je er een gesloten loop voor opzet, zoals een statiegeld-systeem voor bestelboxen. Dan kunnen de cijfers in dezelfde range komen. We zien dit nog niet veel in de praktijk omdat statiegeld voor wegwerp-karton zich in NL niet doorzet, maar het kan.

Welke kies je dan

We zijn niet objectief, dus neem dit met een korreltje zout. Maar als je puur kijkt naar gemiddelde milieu-impact per zending in de Nederlandse markt anno 2026, dan is de volgorde:

Steenpapier herbruikbaar > Gerecycled karton (gesloten loop) > Gerecycled karton eenmalig > FSC karton eenmalig.

Niemand kiest één-op-één tussen deze opties. Een typische webshop zal een mix hebben. Onze klanten zetten Stonepacker in voor hun primary shipping, en houden gerecycled karton voor packing-fillers en interne logistiek.

Wat te doen met deze cijfers

Drie dingen.

Eén, vraag je leverancier om hun LCA. Niet om te showen, maar om te kunnen vergelijken. Verkoopt iemand "duurzaam karton" zonder cijfers, dan weet je genoeg.

Twee, reken het door voor jouw specifieke flow. Hoeveel zendingen, welke afstand, welk einde-leven. Een LCA-tool zoals 2.0 LCA Consultants of MOYU's eigen calculator (op aanvraag bij ons) helpt daarbij.

Drie, laat je niet verlammen. Als je nu eenmalig FSC-karton gebruikt, is overstappen naar gerecycled karton al een grote stap. Het hoeft niet meteen herbruikbaar steenpapier te zijn. Maar als je tóch een logistieke flow gaat aanpassen, kies dan voor de optie die je over 5 jaar nog steeds best practice vindt.

Wil je voor jouw use case onze LCA-cijfers zien? Vraag een sample aan en we sturen het dossier mee. Geen verkoop-pitch, gewoon de data.